Loopbaancompetenties op Curaçao

17 december 2014

“Je bewust worden van wat je wilt, je eigen kracht vinden en je netwerken gebruiken”... Het lijkt wel de lijfspreuk van de gemiddelde decaan, maar het was de conclusie van de decanentrainingen op Curaçao. Jealaine Wawou eigenaar van studiekeuze-adviesbureau ‘My future Career’ heeft in samenwerking met de decanenkring van Curaçao in twee weken tijd een soort ‘snelkookpan’ rondom studiekeuze georganiseerd. Alle stakeholders die te maken hebben met studiekeuze zijn betrokken geweest: decanen, onderwijsmanagement, vo- scholen, vervolgonderwijs en natuurlijk leerlingen en ouders. Alle deelnemers ‘in de keten’ hebben nagedacht over studiekeuze en vervolgonderwijs. De conclusie: de vijf loopbaancompetenties zijn belangrijk voor iedereen die wil groeien, ook voor de decanen van Curaçao zelf.

Studiekeuze in Curaçao
Een van de belangrijkste aanbevelingen van decanen en het vervolgonderwijs is toch wel: “bezoek veel open dagen en meeloopdagen, leer de verschillende opleidingen kennen en vergelijk”.
Daarmee is ook meteen het probleem van de leerling in Curaçao heel helder. Hoe kun je nu werkelijk ontdekken wat bij je past als je niet echt vaak naar een Open Dag kunt gaan en kunt vergelijken. In Curaçao zelf is er maar een beperkte keuze voor vervolgopleidingen. Maar drie keer naar een open dag in de VS, of drie keer naar een meeloopdag in Nederland gaan? Dat is onmogelijk. Decanen en vervolgonderwijs zoeken naar allerlei ‘nood’oplossingen. Een paar voorbeelden: skypen,  facebookgroepen, onderwijsbeurzen, presentaties in klassen. Het helpt allemaal. Maar toch, het echte belang van een (individuele) meeloopdag, “hoe voel ik me hier.. past dit bij mij. En hoe is dit in vergelijking met andere instituten”, dat doel wordt niet gehaald. Ook voor leerlingen uit Curaçao geldt dat een afgewogen studiekeuzetraject dé basis is voor een succesvolle studiekeuze. Dat afgewogen traject kan niet gemaakt worden. Een van de Hogescholen uit Nederland gaf aan: “bij ons valt 30% van de Nederlandse studenten uit in het eerste jaar en haalt 70% het, bij studenten uit Curaçao ligt dit percentage precies andersom, 70% valt uit”.
Naast onvolwaardige studiekeuze speelt natuurlijk ook het taalprobleem, de cultuurshock en heimwee.

Opvallend is dat er veel leerlingen zijn die een ‘voor de hand liggende keuze’ maken, ze kennen maar een beperkt aantal opleidingen en opleidingsinstituten. Kiezen voor een ‘niche’ en een wat kleinere instelling komt niet zo direct in hen op, terwijl de uitval van studenten hier vaak veel kleiner is en de beroepsperspectieven beter. Kennis van minder bekende beroepen en opleidingen zou heel nuttig zijn. Uit het rapport ‘LOB en studiesucces’ van Researchned (www.researchned.nl, in opdracht van de VO-raad) wordt aangegeven dat ook de instellingen voor Hoger Onderwijs een rol moeten hebben in het LOB-studiesucces traject. Naast goede een objectieve voorlichting is ook een goede begeleiding in het eerste jaar nodig. Dat geldt natuurlijk versterkt voor studenten uit Curacao.

Decanen, mentoren, ouders
De rol van de decanen, mentoren en ouders is in Curacao nog belangrijker dan in Nederland. Mentoren en ouders kunnen de leerlingen helpen te ontdekken wie ze zijn, decanen kunnen informatie geven over passende vervolgopleidingen en samen met vervolgopleidingen kan een netwerk worden opgebouwd.
In de ‘snelkookpan’ van Jealaine Wawoe zijn al deze partijen aan bod gekomen. Op basis van de training ‘mentor en ouders, partners in studiekeuze’ (www.mentorenstudiekeuze.nl, ontwikkeld onder de paraplu van de VO-raad) zijn decanen en mentoren in twee groepen na gaan denken over hun rol en hoe ze elkaar kunnen versterken. Daarbij hebben de decanen en mentoren veel eigen kennis gedeeld. De training werd gegeven door Hermien Miltenburg, projectleider en werkzaam bij Wageningen University en mede-ontwikkelaar Joop de leur, schooldecaan van het Ichthus College Veenendaal.
Hermien Miltenburg heeft de ouders van leerlingen informatie gegeven over het studiekeuzeproces en hun rol daarbij en leerlingen van een aantal scholen hebben van haar informatie gekregen over welke stappen je moet zetten om tot een goede studiekeuze te komen. “Heel belangrijk dat ik ook met een aantal managers en mensen uit het vervolgonderwijs heb mogen praten. Alleen als schooldirecties en vervolgonderwijs zich betrokken voelen bij studiekeuze kan er een doorlopende keten gevormd worden. De leerlingen uit Curaçao verdienen een perspectiefvolle toekomst, een goede studiekeuze is de sleutel”. Joop de Leur: “ik wil graag bijvoorbeeld ‘een buddy’ zijn van een of meer decanen hier, mijn praktische kennis kan hier enorm van nut zijn.”

Reacties decanen op de training
Voor een aantal decanen was dit de eerste keer dat er deskundigheidsbevordering was: “Ik ben de zevende decaan in zeven jaar tijd op mijn school, mijn voorgangers zijn verschillende keren aan een LOB -plan begonnen, maar er is niet echt iets goeds vastgelegd.” Voor deze decanen moest er feitelijk teveel in te korte tijd worden gedaan “ik vond de theorie nuttig maar had graag in workshops meer praktische oefeningen gedaan”. Gevorderde decanen ervaarden sommige onderdelen als ‘refreshment’ maar vonden het heel prettig samen afspraken te maken ” ik heb heel veel ideeën gekregen en mijn netwerk versterkt”. Veel tijd is besteed aan de website van de VO-raad (www.lob-vo.nl) en de kennis die je daar kunt vinden:  “Wat ik leuk vond waren de praktische voorbeelden zoals de LOB plannen op de website van de VO-raad. Vooral de filmpjes (educatief) van de online leergang vond ik leuk. Ik ben niet zo’n lezer.”

Hoe verder..
De decanen willen graag verder. Het advies van de trainers:
-Zorg voor intensief contact ‘in de keten’. Vorm sterke netwerken met elkaar als decanen, werk samen met mentoren, ouders en onderwijsmanagement en betrek het vervolgonderwijs bij je LOB plan.
-Accepteer dat niet iedereen even snel kan en wil groeien als decaan/mentor. Vorm een clubje van enthousiaste trekkers en laat je niet tegenhouden door decanen die niet zo snel kunnen.
-Profiteer van de kennis van elkaar en van anderen. Een goede volgende stap in de deskundigheidsbevordering zou kunnen zijn het verdiepen in de LOB box (hier is een training voor) waar veel materialen in zitten die zinvol zijn voor decanen van alle schooltypes en met meer en minder ervaring.  De online leergang is een prachtige leerweg voor de trekkers van de decanengroep. Ongeveer tien decanen voelen hier wel voor.
-Start ‘buddy-paren’. Ervaren decanen  kunnen minder ervaren decanen ondersteunen. Dit kan natuurlijk op Curaçao, maar ook decanen in Nederland kunnen een goedde buddy zijn. Decanen uit de kring Arnhem hebben dit al aangeboden. Ook vervolgopleidingen, zoals Wageningen University, willen hier aan meedoen.

Wat kunnen wij van Curacao leren?
In een netwerk denken en handelen maakt je ervan bewust dat alle LOB partners elkaar nodig hebben.
Decanen en mentoren ontdekken dat ze elkaar kunnen versterken, elk vanuit hun eigen vaardigheden en verantwoordelijkheden. Ouders hebben een duidelijke rol, maar hebben kennis van het studiekeuzeproces nodig. Die kennis kunnen decanen en mentoren aanreiken.
Het vervolgonderwijs kan decanen en mentoren bewust maken van de problemen die eerstejaars ondervinden en gezamenlijk kunnen ze kijken hoe ze naar elkaar kunnen toegroeien. Schoolmanagers voelen dat er iets moet gebeuren rondom studiekeuze en dat ze hun school op deze manier kunnen promoten. Het decanaat ondersteunen is belangrijk. Vanzelfsprekend staat de leerling, die student wordt, bij dit alles centraal.

Kunnen wij dit in Nederland ook?
 

Door: Hermien van Miltenburg